در آستانه نخستین نمایشگاه بینالمللی هوش مصنوعی ایران، دکتر احسان چیتساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، از تحول بنیادین این فناوری در اقتصاد دیجیتال سخن گفت. وی هوش مصنوعی را “موتوری بدون سوخت” توصیف کرد که نه تنها حرکت را تسریع میبخشد، بلکه قواعد بازی را دگرگون میسازد؛ از مدلهای کسبوکار و بهرهوری تا فرصتهای نوین شغلی و حتی مفهوم کار. این رویداد فرصتی برای همافزایی صنعت، دولت و جامعه است و میتواند سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص ملی را از ۴ به ۱۰ درصد برساند. با حمایت وزارت ارتباطات، این نمایشگاه نه تنها ویترین دستاوردها، بلکه بستری برای حل ابرچالشهای ملی مانند محیط زیست، انرژی، سلامت، امنیت و آموزش به شمار میرود.
به گزارش تجارت آوا، دکتر احسان چیتساز معاون وزیر ارتباطات، در نشست خبری که با حضور خبرنگاران برگزار شد، بر نقش محوری وزارتخانه در دوران هوش مصنوعی تأکید کرد. وی با نگاهی تاریخی، وزارت ارتباطات را همواره فراهمکننده زیرساختهای فناورانه دانست: از گذار از پست به تلگراف، تا توسعه پهنباند، و اکنون، تلاقی اتصالپذیری (کانکتیویتی)، توان محاسباتی، داده و الگوریتمها که هسته هوش مصنوعی را تشکیل میدهد. از ابتدای دولت چهاردهم، هوش مصنوعی را به عنوان مزیت رقابتی ملی پیگیری کردهایم؛ این فناوری، بازی را عوض نمیکند، زمین بازی را دگرگون میسازد و تولید ناخالص ملی را به چالش میکشد.
وی با اشاره به مأموریتهای کلیدی وزارتخانه، از تدوین پیشنویس “سند حکمرانی داده” به عنوان الزامی برای زیستبوم AI خبر داد که به نهادهای ذیربط ارسال شده است. همچنین، با همکاری وزارت اقتصاد و دارایی، سند “بازارگاه داده” تهیه شده تا چارچوبی برای تبادل دادهها فراهم کند. چیتساز بر لزوم شرکتهای بزرگ در حوزه زیرساخت تأکید ورزید: این شرکتها، هسته نوآوری را شکل میدهند، منابع را برای سرعتبخشی به اقتصاد دیجیتال سرریز میکنند و زنجیره ارزش را تقویت میسازند.
یکی از دستاوردهای برجسته، تنظیم مقررات “اپراتور هوش مصنوعی” است که توسط رگولاتوری ارتباطات تصویب و هفته گذشته به تأیید هیئت دولت رسیده. این اپراتور، با حداقل ظرفیت پردازشی ۲۰۰ پتافلاپس آغاز به کار میکند و ملزم به افزایش ۵۰ درصدی سالانه است، همراه با استانداردهای انرژی. فراخوان شناسایی شرکتهای مشارکتی هفته آینده منتشر میشود و در اختیار رسانهها قرار میگیرد؛ این گام، کنسرسیومهای قدرتمندی را برای تشکیل سرمایه در این بخش شکل خواهد داد.
در حوزه تأمین مالی، چالشهای عظیم پیش رو است: برای جهش سهم اقتصاد دیجیتال به ۱۰ درصد GDP، حداقل ۱۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز است. با این حال، از ابتدای دولت، ۱.۶۸ میلیارد دلار تأمین مالی شده که ۱ میلیارد دلار آن به کانکتیویتی و ۶۸۰ میلیون دلار به زیرساختهای پردازشی اختصاص یافته. چیتساز افزود: با تضمین خرید ظرفیتهای اپراتورها، پایداری اقتصادی بخش خصوصی را تضمین میکنیم؛ این ظرفیت، ارزشمندی برای جذب سرمایه است.
وی بر سرمایه انسانی به عنوان کلید موفقیت تأکید کرد و از “پلتفرم ایران دیجیتال” به عنوان بستری برای تربیت ۵۰۰ هزار نیروی متخصص در هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال یاد کرد. ایران از ظرفیت بالای استعدادها برخوردار است، اما در سه سال گذشته، حدود ۲۷ درصد منابع انسانیمان را از دست دادیم؛ این پلتفرم، فرصتی برای بازسازی و تأمین نیازهای بخش است. همچنین، صندوق شکوفایی صنایع دانشبنیان، با همکاری وزارتخانه، منابع خود را به توسعه زیستبوم AI از زیرساخت تا داده هدایت میکند. در حال حاضر، طرحهای مصوب بزرگی در صندوق بررسی و تخصیص یافته؛ امیدواریم ۵۰ درصد منابع را طی سالهای آینده به این حوزه اختصاص دهیم.
دکتر چیتساز، لایههای مختلف زیستبوم AI را تشریح کرد: لایه زیرساخت، با مشارکت شرکتهای تراز اول جهانی برای بهرهبرداری از پردازندهها و زنجیره تأمین امن؛ لایه GPU سنترها، که بخش عمده تشکیل سرمایه را تشکیل میدهد؛ لایه الگوریتمها و مدلهای بزرگ، با تمرکز بر بازارگاه داده که تا سال آینده به تصویب میرسد؛ و لایه اپلیکیشنها، که مأموریت ریاست جمهوری و معاونت علمی و فناوری است. دادهها در حال حاضر در سرورهای دستگاههای اجرایی ذخیره میشوند؛ ما تمام همت خود را برای پایداری این لایهها به کار بستهایم.
در خاتمه، معاون وزیر، نمایشگاه را نقطه عطفی برای کاربردیسازی AI در زندگی مردم دانست. این رویداد، نه تنها دستاوردها را نمایش میدهد، بلکه همکاریهای بینالمللی را تقویت و اشتغالزایی تخصصی را تسریع میکند. با تمرکز بر حل پنج ابرچالش ملی – محیط زیست، انرژی، سلامت، امنیت و آموزش – هوش مصنوعی را به ابزاری برای پیشرفت پایدار بدل خواهیم ساخت.
این نمایشگاه، با شعار “هوش مصنوعی: کلید هوشمندسازی آینده”، ایران را به هاب منطقهای AI تبدیل خواهد کرد. چیتساز با امیدی مسری، گفت: انقلاب هوش مصنوعی منتظر ما نمیماند؛ ما باید اکنون، با هم، آینده را بسازیم.
منبع خبر: تجارت آوا